بعثتِ یک نهضت
1399/02/21

                                                                                                                                                        صادق صدقگو

 

«12 روز از پیروزی انقلاب نگذشته بود که مرحوم حاج احمد آقا خمینی گفتند، امام میگویند رفراندوم باید هرچه زودتر برگزار شود. من با آقای دکتر صدر حاج سید جوادی در وزارت کشور دیدار کردم و پیام امام را به ایشان دادم. وزیر کشور گفت ما الان تشکیلات سالم اداری در کشور نداریم. حتی پاسبانها نه میتوانند با لباس و اونیفورم سابق سرکار بروند و نه ابزار بیسیم و ماشین دارند، کلانتریها هم اکثر در روزهای آخر به شدت آسیب دیده است. در مراکز استانها و شهرها هم استانداران و فرمانداران هنوز مستقر و مسلط به اوضاع نشدهاند. انجام امر امام چند ماهی فرصت نیاز دارد. من مطلب را به احمد آقا طی یک تماس تلفنی اطلاع دادم. کمی بعد ایشان تلفن کرد و گفت امام میفرمایند، اگر کمی بجنبید، این کار انجام میشود. دو روز بعد احمدآقا مجددا زنگ زد و گفت امام میگویند قصه رفراندوم به کجا رسید؟ من گفتم مطلب تازهای ندارم.

ایشان گفت امام معتقدند خود شما به وزارت کشور بروید و با تجربه کار سازمانی که از انجمنهای اسلامی دارید، سامان دادن به این امور را خود بر عهده بگیرد. کمی فکر کردم و گفتم من که نمیتوانم فردا صبح به دیدار وزیر بروم و بگویم صبح به خیر، آمدهام رفراندوم برگزار کنم. گفت من ترتیب کار را میدهم و مطلب را به امام منتقل کرد.

امام، با هوش و درایتی که داشتند متوجه شدند و ظاهراً توسط سید احمد آقا یا کس دیگری به مهندس بازرگان و ایشان هم به آقای صدر حاج سید جوادی - وزیر کشور - گفتند. همان شب به قم رفتم و اوضاع نامساعد را که منظور وزیر کشور بود برای ایشان شرح دادم و ضمنا گفتم آقا ، حالا که دنیا شما و رهبری شما و این انقلاب به این عظمت را پذیرفته و به رسمیت شناخته است، چه نیازی به رفراندوم داریم؟ من مطمئن هستم اگر شما «جمهوری اسلامی» را به عنوان نظام سیاسی کشور اعلام کنید، هم مردم ما و هم دنیا آن را خواهند پذیرفت.

ایشان در جواب گفتند شما الان نمیفهمید. پنجاه سال دیگر خواهند گفت با سوء استفاده از احساسات مردم، نظام مورد نظر خود را بر مردم تحمیل کردند. نه حتما باید رأیگیری شود و دقیقا تعداد مخالف و موافق معین شود.» 1

از آنجا که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مهمترین مسئله کشور تعیین نظام سیاسی بود، این بخش از خاطرات مرحوم دکتر سید صادق طباطبایی (برادر همسر یادگار فقید امام) که از مجریان اصلی برگزاری رفراندوم 12 فروردین 1358 بوده است، نشان از عمق دور اندیشی و آینده نگری مرحوم حضرت امام (ره) دارد.

نوعی کیاست در سپهر سیاست و درایت در ساحت دیانت که باورمندی ایشان به حضور گسترده مردم در صحنه و مشارکت عمومی در همه عرصهها - به عنوان پشتوانه اصلی نظام و تضمین کننده آینده کشور را حکایت میکند.

این روایت، اعتقاد عمیق امام (ره) به مردم سالاری و تاکید وی بر تحقق یکی از مهمترین مطالبات عمومی مردم یعنی جمهوریت و اسلامیت - که در شعار محوری نهضت یعنی «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» متجلّی شده بود را به تصویر میکشد و نشان دهندة پایبندی ایشان به آرای عمومی (برایند نظرات) ملت است. امام خمینی(ره) در تفسیر این دو رکن اساسی میفرمایند: «جمهوری به همان معنایی که همه جا جمهوری است...اینکه ما جمهوری اسلامی می گوییم، برای این است که هم شرایط منتخب و هم احکامی که در ایران جاری شده اینها بر اسلام متکی است، لکن انتخاب با ملت است، طرز جمهوری هم همان جمهوری است که همه جا هست.» 2 یا در جای دیگری، جمهوری اسلامی را متکی بر آراء عمومی میدانند و رفراندوم و قانون اساسی اش را نیز منطبق بر قانون اسلام اعلام میکنند. 3

مقام معظم رهبری نیز در این باره میگویند: «جمهوری اسلامی، از لحاظ معنای تحت اللفظی، بر دو پایه استوار است: یکی جمهور مردم؛ یعنی آحاد مردم و جمعیت کشور. اینها هستند که امر اداره کشور و تشکیلات دولتی و مدیریت کشور را تعیین می کنند. و دیگری اسلامی؛ یعنی این حرکت مردم، بر پایه ی تفکر اسلام و شریعت اسلامی است.» 4

«12 فرورین 1358» در تاریخ تحولات سیاسی-اجتماعی ایران به عنوان مبدا تغییراتی بنیادین در سرنوشت ملت ایران و همچنین منشا آثار ماندگار و گستردهای بر اوضاع خاورمیانه و حتی عرصه بین المللی محسوب میشود. بر این اساس، می توان آن را به عنوان یکی از وقایع مهمِ تاریخی و به بیانی دیگر یکی از بزرگترین اعیاد ملی و عمومی کشور دانست که امام امت نیز اصرار داشتند که برای همیشه این روز به جشنی فراگیر و مردمی تبدیل شود:

«من در این روز مبارک، روز‏ ‏امامت امت و روز فتح و ظفر ملت، جمهوری اسلامی ایران را اعلام می کنم. به دنیا اعلام‏ ‏میکنم که در تاریخ ایران چنین رفراندمی سابقه ندارد، که سرتاسر مملکت با شوق و‏ ‏شعف و عشق و علاقه به صندوقها هجوم آورده و رأی مثبت خود را در آن ریخته و‏ ‏رژیم طاغوتی را برای همیشه در زباله دان تاریخ دفن کنند.‏» 5 و در ادامه می گویند: «صبحگاه 12 فروردین- که روز نخستین حکومت اللَّه است- از بزرگترین اعیاد مذهبی و ملی ماست. ملت ما باید این روز را عید بگیرند و زنده نگه دارند. روزی که کنگره ‏های قصر 2500 سال حکومت طاغوتی فرو ریخت، و سلطه شیطانی برای همیشه رخت بربست و حکومت مستضعفین که حکومت خداست به جای آن نشست.» 6

شاید بتوان ادعا کرد که بنیانگذار جمهوری اسلامی پیش بینی میکردند که ممکن است نسلهای بعدی در اثر فقدان اطلاعات لازم و کافی از حقایق و وقایع جاری در دوران مبارزه و پیروزی یا تثبیت انقلاب اسلامی، در معرض سِیلی از شبهات و ابهامات دشمنان قرار بگیرند. بر این مبنا لازم دانستند تا به منظور تقویت و استحکام بنیة تحلیلی و فکری نسل آینده، بزرگداشت این روز و تبیین و تشریح مولفههای موثر بر این رویداد مهم، مورد توجه واقع شود. ماجرایی که در تحکیم همدلی و تثبیت همبستگی عمومی به عنوان یکی از عناصر اثربخش در ارتقاء امنیّت ملّی- نقش مهم و بسزایی را ایفا میکند.

عنایت ویژه به این موضوع راهبردی و اساسی در حوزه سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی - خصوصاً در حوزه تولید و نشر محتوای رسانهای فرصت مناسب و شایستهای برای ترویج گفتمان مبتنی بر اصول و آرمانهای انقلاب اسلامی و حفاظت و حراست از دستاوردهای والای آن است. استاد شهید آیت الله مطهری ضمن اشاره به این نکته، میگوید: «ما میباید انقلاب خودمان را بشناسیم و همه جنبه هایش را به بهترین نحو تحلیل کنیم. تنها با این شناختن و تحلیل کردن است که امکان تداوم بخشیدن به انقلاب و امکان حفظ و نگهداری آن را پیدا خواهیم کرد.» 7

اگر «روز جمهوری اسلامی» را سرآغاز حیات حقیقی انقلاب اسلامی، روز به ثمر نشستن خون شهیدان و تلاش مجاهدان در راه خدا و به تعبیری بهتر «بعثتِ یک نهضتِ مردمی» میدانیم، غفلت از سیاستگذاری و برنامه ریزی در بزرگداشت آن، غیر قابل توجیه است.

یقیناً از دست دادن این فرصتها و برخورد شعارگونه با آن، میتواند در دراز مدت مانایی و پویایی گفتمان انقلاب اسلامی را با مخاطره روبرو کرده و نوعی خلاء تحلیلی را برای فرزندانمان آشکار کند. در صورت استمرار این تغافل و تعلل، استحالة فکری نسلهای آینده دور از انتظار نیست و نسلی که باور مستحکم و عمیقی به هویت ملی، اعتقادی و مذهبی خود نداشته باشند، با هر تندبادی جابجا شده و نهایتاً فرو خواهد ریخت.

 

 پی نوشت:

1- خاطرات سیاسی - اجتماعی دکتر سید صادق طباطبایی، ج 3 ، ص 274-269

2- صحیفه امام ، ج4 ، ص 479

3- همان، ص 455

4- حدیث ولایت، ج 4، ص 46 (خطبه های نماز جمعه تهران ـ 10/1/1369)

5- صحیفه امام، ج 6 ، ص 452

6- همان، صص 453ـ454

7- پیرامون انقلاب اسلامی، مرتضی مطهری، ص 29

 

 

تعداد مشاهده خبر326 بار
تصاویر مرتبط


مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
شماره تلفن
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
وزارت جهاد کشاورزی
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal