مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین دکتر شاهمرادیان معاون امورفرهنگی وآموزشی حوزه نمایندگی ولی فقیه در وزارت جهاد کشاورزی
1398/02/24

 

«با حرکت عادی نمی شود پیش رفت. با حرکت عادی و احیاناً خواب آلوده و بی حساسیت نمی شود کارهای بزرگ را انجام داد. یک همّت جهادی لازم است. تحرّک جهادی و مدیریت جهادی برای این کارها لازم است. باید حرکتی که می شود هم علمی باشد، هم پرقدرت باشد، هم با برنامه باشد و هم مجاهدانه باشد.»

این سطرها بخشی ازبیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در جلسه تبیین سیاست های اقتصاد مقاومتی، مورخ 20 اسفند 92 است .

در همین راستا گفت و گویی انجام دادیم با حجت الاسلام و المسلمین دکتر شاهمرادیان، معاونت محترم امورفرهنگی وآموزشی حوزه نمایندگی ولی فقیه در وزارت جهاد کشاورزی- که از نظر شما میگذرد.

 

با توجه به اینکه فرهنگ وروحیه جهادی برگرفته از تعالیم اسلامی و بهره گیری از انرژی و توانمندی منابع انسانی با تکیه بر ارزشها واعتقادات معنوی ست، لطفا بفرمایید اثرگذاری روحیه جهادی و فعالیت های جهادگونه در سطح جامعه  چگونه است ؟

بسم الله الرحمن الرحیم؛ ضمن تقدیر و تشکر از اهتمام ویژه شما و همکاران نشریه "پل" که زحمت می کشید ،ان شا الله این بحث با این موضوع خوب و کاربردی برای نشریه و جامعه مفید باشد .

ابتدا عرض می کنم که فرهنگ و مدیریت جهادی و یا هر جلوه ای از فرهنگ،به یک خاستگاه و مبانی برای شکل دهی و تحققش نیاز دارد .مبانی فرهنگ و مدیریت جهادی و سایر مقولات فرهنگ اسلامی ، الهی و توحیدی است یعنی نگرش و بینش مان نسبت به مبدا لایزال الهی و خالق هستی ،نسبت به این  جهان ، نسبت به خود انسان و رابطه انسان با انسان های دیگرو فلسفه حیات و فلسفه معاد مبنای عرفانی و توحیدی دارد. یعنی اگر ما نگاه توحیدی و الهی به هستی و جهان خلقت و انسان داشته باشیم زمینه های شکل گیری این فرهنگ در وجود و نهاد ما هم تبلور و تجلی پیدا می کند .

واژه مقدس جهاد یکی از کلید واژه های قرآنی و مورد توجه خداوند سبحان است . به شکلی که  این فرهنگ جهاد و شهادت و ایثار که در ادبیات دینی و عرفانی ما وجود دارد هم در جنگ سخت در زمان وجود مقدس حضرت رسول (ص) در مبارزات و غزوه هایی که داشتند هم در زمان اهل بیت و هم در زمان ما  و مباحث مربوط به دفاع مقدس ، یکی از شیوه های مهم و تاثیر گذار و موفق ، کارآمد و پیشرو بوده است . همین تفکر، فرهنگ و این مدیریت جهادی بود که توانست گام های موثری در پیشبرد اهداف مقدس جمهوری اسلامی در آن برهه و در آن مقطع زمانی ایفا کند و همچنین جهادی که بوسیله حضرت امام (ره ) در خرداد ماه با همین  بینش و نگرش تاسیس شده بود ؛ آن بینشی که انسان را به تحول وا می دارد و به سمت تعالی حرکت می دهد ، آن بینش الهی است که تفکر الهی را خلق می کند . آن بینش توحیدی است که فرهنگ جهادی را خلق می کند و مدیریت جهادی را ایجاد می کند که تمام وجودش و تمام فکر و ذکر و عمل و ایمانش در راستای اهداف و آرمان های عبادی و توحیدی و خدمت به خلق الله است که تمام وجودش خیر رسانی است. چنانچه مشاهده شد ، تمام این جهادگران عزیز در دوران جنگ و دفاع مقدس این رویکرد را داشتند .

 

همان طور که اشاره شد پس از انقلاب اسلامی به ویژه در سال های دفاع مقدس ، یکی از شیوه های مدیریت که همواره و به طور خاص مورد توجه مقام معظم رهبری  قرارداشته ، مدیریت جهادی بوده است . چگونه و با چه رویکردی میتوان این شیوه مدیریتی را ترویج و توسعه داد؟

 

جهاد سازندگی در دوران جنگ ، سخت حامی و پشتیبان همه جانبه ی مردم در شهر ها و مناطق جنگی بود چنانچه کلید فتح بسیاری از عملیات ها شد . نوآوری هایی که جهاد در عرصه های مختلف سازندگی داشت از جمله مهندسی رزمی جنگ ، حتی در عرصه ی جهاد تلویزیون و جهاد رسانه ، در مستند سازی ،در پشتیبانی های رزمی ، بیشترین حمایت ها را در دوران دفاع مقدس در کنار سپاه عزیز ایفا کرد و یکی از بال های مهم پیروزی های ما در دوران دفاع مقدس بود و پس از آن هم همین روحیه ، همین مدیریت ، همین تفکر و همین فرهنگ ، باعث بازسازی  و نوسازی حیات و روحیه روستاییان و عشایر و کشاورزان در مناطقی که عملیات و جنگ صورت گرفته بود، شد . همین تجربه مدیریت جهادی در عرصه دفاع مقدس یکی از الگوهای موفق و پیشرو در مدیریت کلان کشور شد و هر جایی که این فرهنگ و این تفکر و این مدیریت سرایت کرد آنجا باعث ارتقا و تعالی شد . تاثیر روحیه جهادی و فعالیت های جهاد گونه در عرصه های سازندگی کشاورزی تولید بیشترین نقش و بیشترین تاثیر را در پیشرفت کشور داشت .

 

نقش فرهنگ و مدیریت جهادی را در رفع چالش ها و بحران های پیش رو چگونه ارزیابی می کنید ؟

ملاحظه بفرمایید در همین سیل اخیر باز هم روحیه جهادی ، فرهنگ جهادگونه ، تفکر جهادی که منشا آن الهی و توحیدی است و برگرفته از صداقت ، ایمان ، ایثار، نشاط ، امید ، شادابی، بالندگی که در جهت نیل به قرب الی الله و رسیدن به تقرب الهی است چگونه به مدد مدیریت بحران رسید .

یعنی از حیث جهت و هدف، الهی و عرفانی است  و می خواهد به تعالی و کمال انسان برسد و از حیث روش کاملا جهادگونه  است ؛ به معنای آنکه به دور از بروکراسی اداری و مسائل پیش پا افتاده و موانع دنیوی ،قدم در وادی خدمت به خلق الله می گذارد .

پس جهت و روش آن متمایز با سایر مدیریت هاست و روش آن کاملا ویژه و خاص است ، وقت و زمان و شبانه روز نمی شناسد. می خواهد به آن خدمت گذاری های الهی و توحیدی که مد نظر است برسد جهت خاص ، روش خاص، اهداف و بینش ها ی خاص و چشم انداز بلند نسبت به ایجاد تمدن ایرانی اسلامی دارد.

یعنی این نگاه و بینش توحیدی خودش را محدود به انجام دادن یک کار و یک پروژه نمی کند این پروژه تمام شد ، پروزه ی دیگر . می خواهد این تمدن ایرانی اسلامی را شکل دهد .

 فرهنگ و مدیریت جهادی برای محرومیت زدایی ، رفع چالش ها ، رفع آسیب ها رفع موانع و بحران های پیش رو، یک الگوی موفق است که نظام ها و دولت ها بیشترین هزینه را در این زمینه صرف می کنند که این بحران را دفع کنند اما این با روش خاص جهادی و نگاه توحیدی از حیث جهت و حضور بالفعل مردم و مشارکت خوب مردم در انجام این حرکت ها و فعالیت های جهادی باعث می شود که بسیاری از محرومیت ها را برطرف کند . روش کار به این شکل است که اولا مشکل را  شناسایی کنند بعد برنامه ریزی کنند ،سیاستگذاری کنند که سیاست ها هم جهتش الهی است و فاصله آن از برنامه ریزی تا عمل طولانی نیست  و به رفع چالش ها و بحران های پیش رو می پردازد ..

برای همین هم موفقیت های چشمگیر در پی دارد و محوریت آن هم مشارکت مردم بخصوص جوان ها در عرصه های مختلف ، می باشد

 

حوزه نمایندگی ولی فقیه برای حفظ ، احیا ، تقویت و گسترش فرهنگ و مدیریت جهادی چه برنامه هایی تدارک دیده است؟

شرایط و مقتضیات برای فرهنگ و مدیریت جهادی باید مهیا شود . برای نهادینه شدن این بینش و تفکر و این مدل مدیریتی ، رویکرد ما فرهنگی و تبلیغی است یعنی علاوه بر اینکه مبانی نظری و معرفتی مدیریت و فرهنگ جهادی را باید بشناسانیم شاخص ها و مولفه هایی دارد که باید تبیین و تشریح کنیم که حوزه نمایندگی ولی فقیه در طول یازده  دوره ، همایش فرهنگ و مدیریت جهادی را برگزار کرده و بعد هم در سطح ملی و وزارتخانه های دیگر گسترش داده است .

در این همایش الگوهای برتر دریافت شده از استانها  ،  بعد از فرآیند بررسی در کمیته علمی و پژوهشی ، به منظور ترویج و تبلیغ ارائه شده  که می تواند مورد توجه بخش های مختلف قرار گیرد . 

در نگاه اول ضرورت ایجاد می کرد که مستندات و  نوشته ای مدون در مورد فرهنگ جهادی داشته باشیم  که خوشبختانه در حال حاضر کتاب ها و مقالات مختلفی در حوزه فرهنگ و مدیریت جهادی جمع آوری شده است  .

گام اول را حوزه نمایندگی ولی فقیه به خوبی برداشته و از حیث معرفتی و بینشی و فرهنگی کارهای خوبی صورت گرفته است .  مدل ها ، الگوها و شیوه ها و همچنین  مبانی نظری در قالب کتاب و مقالات در یازده دوره همایش تدوین گردیده است که بعد از آن باید مفاهیم را بر مصادیق تطبیق دهیم . جالب است که بدانیم  در دوران دفاع مقدس و همچنین دوران جهاد سازندگی این انطباق صورت گرفته یعنی بخشی از مولفه ها و شاخص های فرهنگ و مدیریت جهادی به صورت مصداقی انجام شده است .

درگام بعدی باید تسریع پیدا کند یعنی ترویج و تبلیغ و نهادینه شدن این فرهنگ ها و الگو ها و این مدیریت به سطوح مختلف جامعه به ساختار اداری و نظام قوه مجریه ما باید رسوخ کند و همچنین برگزاری اردوهای جهادی به مثابه یک الگوی تبلیغی و تربیتی که خود این فرهنگ ایجاد می کند و ترویج است.

در زمینه اقتصاد مقاومتی و در حال حاضر که در زمان جنگ نرم هستیم عملکرد خوب و ارزشمندی را شاهد بودیم ، برای نمونه طرح سامانه گرمسیری و آوردن آب از رودخانه های بزرگ که مورد حمایت مقام معظم رهبری نیزقرار گرفته است و معاونت آب و خاک وزارتخانه به خوبی این پروژه را اجرا کرده و جای تقدیر و تشکر دارد. که اینها با روحیه و تفکر جهادی می تواند انجام شود و تحقق پیدا کند و همچنین طرح احیای 550 هزار هکتاری  دشت های خوزستان و ایلام از کارهای خوبی است که در حوزه فرهنگ و مدیریت جهادی صورت گرفته است .

چه آفات و تهدیدات و موانعی پیش روی مدیریت جهادی پیش بینی میکنید ؟

فرهنگ و مدیریت جهادی لزوما با نظم و انضباط همراه است و به این معنا نیست که کارها بدون مقدمه بدون برنامه ریزی بدون استراتژی بدون سیاستگذاری و بدون هدف گذاری انجام بگیرد  که این طرز تفکر اجحاف در حق مدیریت جهادی است .

کارها با یک هدف و جهت و مشخص با نظم و برنامه ریزی خاص انجام می شود ولی دیگر درگیر بوروکراسی اداری نیست .

یکی از موانع اصلی پیش روی مدیریت همین بوروکراسی اداری است .

یک موضوع دیگر در بحث فرهنگ سازی، بینش مدیران می باشد ؛ همان طور که در مقدمه اول عرض کردم باید الهی توحیدی و جهادی شود . اگر بینش تغییر نکند روش هم تغییر نمی کند .

این نکته را خاطر نشان می کنم که در همایش ها نباید خود همایش هدف شود بلکه همایش یک ابزار و یک قالب برای رسیدن به اهداف متعالی است

اگر هدف ، برگزاری همایش باشد بعد از برگزاری و مستند سازی کنار گذاشته می شود در صورتی که آن فرهنگ و الگویی که مدنظر ما هست ترویج پیدا نکرده باشد که این ضعف است و این تفکر و بینش باید در سطوح عالی سیستم های اداری ما نهادینه شود .

تشکل های زیادی در کشور وجود دارد که کار جهادی انجام می دهند و موفق هستند در قضیه سیل ، سپاه و ارتش و گروه های جهادی مشغول فعالیت هستند که عمدتا از جوانانند  . یکی از ویژگی هایی که  مورد توجه مقام معظم رهبری  در بحث گام دوم است همین  جوان ها بودند اینها در چارچوب حرکت می کنند  ولی در گیرو دار مباحث اداری نیستند که این مانع هست .

نقش حوزه نمایندگی ولی فقیه در تقویت شاخصه های فرهنگ و مدیریت جهادی چگونه است ؟

وظیفه حوزه نمایندگی ولی فقیه این است که این  تفکر و فرهنگ در سطح وزارتخانه جا بیافتد؛ لزوما با تشکیل یک اردو ممکن است این اتفاق بیافتد یا در قالب یک تشکل یا در قالب برگزاری یک همایش . در یک وزارتخانه باید  کارهایش رویکرد جهادی باشد ، باید روحیات و فرهنگ جهادی و مدیریت جهادی در آن وجود داشته باشد که آن وقت ما موفق می شویم .

ما نمی توانیم و نمی شود که ضعف وزارتخانه ها را با ایجاد تشکل ها برطرف کنیم . تشکل ها ممکن است کمک کار یک وزارتخانه باشند . وزارتخانه ها و تشکل ها باید در کنار هم باشند . اما باید آن روحیه ، آن فکر و آن فرهنگ در وزارتخانه ها نهادینه شود که آنها با روحیه جهادی با فکر جهادی وظیفه های ذاتی خود را پیش ببرند . اگرحضرت آقا می گویند اقتصاد مقاومتی ، سیاست های مختلفی در کشور ما طراحی شده و ابلاغ شده گردیده است ؛ سیاست کلی اقتصاد مقاومتی سیاست های کلی تولید ملی و حمایت از کالای سرمایه ایران ، سیاست های کلی محیط زیست ، سیاست های کلی پدافند غیر عامل ، سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف ، سیاست های کلی منابع آب ، سیاست های کلی آمایش سرزمینی ، سیاست های کلی امنیت اقتصادی الگوی اسلامی ایرانی و بالاخره گام دوم ... که اینها باید با آن فکر و روحیه با آن بینش و با همان مدیریت اجرایی شود .

با وجود اینکه بخش زیادی از کارها با مشارکت مردم پیش می رود اما من کارمند دولت را بی نیازنمی کند  ، حالا که آنها رفتند ما دیگر وظیفه  نداشته باشیم همان بینش همان فکر و فرهنگ باید در من به عنوان یک نیروی دولتی نهادینه شود  و این مطلبی است که ما باید پی گیرش شویم .

 

در راستای تحقق شعار سال نقش مدیریت و فرهنگ جهادی چیست ؟

مقام معظم رهبری، امسال را سال رونق تولید معرفی کردند یکی از راهکارهای عملیاتی بخش رونق تولید ، ایجاد روحیه و فرهنگ جهادی است . چون تولید محقق نخواهد شد مگر با کارهای جهادگونه ، با همت بالا ، با مدیریت جهادی خلاق ،فعال و  پیشرو .

در وزارت جهاد کشاورزی که یکی از وزارتخانه های مهم و اساسی مخصوصا دربحث امنیت غذایی و کالاهای استراتژیکی که مدنظر کشور و نظام مقدس جمهوری اسلامی هست این مباحث رونق تولید نمود بیشتری دارد .ما باید ارتباط و تعامل فرهنگی با بخش های مختلف کشاورزی و تخصصی را پر رنگ تر کنیم و تاثیر فرهنگ در تولید را بیشتر نشان بدهیم . با انجام کارهای فرهنگی در بخش های مختلف است که می توانیم رونق تولید را در پی داشته باشیم و بستر را برای کار و تلاش بیشتر ، رفع موانع تولید و تحقق آرمان های نظام مقدس جمهوری اسلامی فراهم کنیم. 

در همین راستا همایش نقش فرهنگ دینی در اصلاح الگوی مصرف آب ، به عنوان اولین کاردر حوزه آب برگزار شد ،  که جا دارد از جناب مهندس اکبری معاون محترم وزیر در حوزه آب و خاک تقدیر و تشکر کنیم و همین مسیر را در بحث های دیگر نیز ادامه دهیم  از جمله  بحث خاک، بحث طبیعت در اسلام ، بحث تعاونیهای اسلامی و نقش آنها در تولید ، حوزه سلامت  و تغذیه در اسلام ، سلامت جامعه و سبک زندگی و همچنین در تحقق صنعت گردشگری در حوزه گردشگری عشایر و گردشگری روستایی و کشاورزی فرهنگ سازی شود که کودکان و جوانان ما با کشاورزی بهتر و بیشتر آشنا شوند و عرصه را ببینند که رقبت پیدا کنند و وارد این فضاها شوند . و موارد دیگر که مورد تایید نماینده ولی فقیه در وزارت جهاد کشاورزی است مثل فرهنگ شکرگزاری در حوزه کشاورزی به امید خدا بتوانیم این مقوله ها هم جا بیندازیم . مباحث مهمی در حوزه های مختلف ، از جمله ؛ نقش نماز در تحقق سلامت اداری ، نقش قرآن در حوزه روستایی و عشایر که کارهای خوبی صورت گرفته است . چنانچه در حوزه قرآن ، مسابقات قرآنی در روستا ها برگزارشده است  که این کارها ، مقدماتی می شود که وقتی فرد با قرآن و مبانی دینی و الهی آشنا شود  کار و تلاشش بیشتر می شود، خدمت رسانی اش به خلق الله بیشتر می شود ، تولیدش بیشتر می شود ، از زمان بیشتر استفاده می کند،بهره وری از منابع الهی بالا می رود که همه اینها بخاطر اثربخشی کارهای فرهنگی است. برای مثال وقتی  فرهنگ قرآنی و اسلامی مصرف ترویج پیدا کند و حرمت اسراف نهادینه شود آن شخص برای آبیاری از روش های نوین  استفاده می کند در این صورت  آب را رها نمی کند که هم نابودی خاک را درپی داشته باشد هم آبیاری غلطی صورت گرفته باشد  .

پس برای اینکه مردم حرف کارشناس را بهتر و بیشتر اجرا کنند باز فرهنگ نقش دارد و فرهنگ بستر را فراهم می کند . رویکرد ما تعامل فرهنگی با بخش های مختلف کشاورزی  و ارتباط دقیق فرهنگ با تخصص است . در حوزه های سلامت غذایی تولید غذای سالم و حلال ،  نقش تعاونی ها و فعال شدن آنها  در رونق تولید اقدامات زیادی انجام شده است .

در همایش آب که اخیرا برگزار شد ، در نشست مشترک کارگروهها، نحوه تامین منابع از محل زکات برای احیاء و مرمت و لایروبی قنوات و نقش فرهنگ دینی در حل چالش های موجود و الگوسازی برای بهینه سازی مصرف آب در دستور کار قرار داشت ؛ همچنین  مسئولان حوزه نمایندگی ولی فقیه استانها و سازمانهای تابعه و مدیران آب و خاک سراسر کشور در کمیسیونهای آموزشی گردهم آمدند و چالش های موجود را بررسی کرده و برای هریک راهکاری مناسب ارائه دادند

 

و در آخر بایستی اشاره کنم با توجه به این که این فرهنگ و بینش، الگویی مترقی و متعالی است و در طول تاریخ انقلاب موفقیت های چشم گیری داشتیم باید  با کمک همدیگر در جهت تحقق این روحیه و فرهنگ و مدیریت گام های موثر برداریم و اثر بخشی آن را در حوزه های مختلف شاهد باشیم .

چون در یک برهه ای که همین "جهاد سازندگی" مطرح بود ،شاهد موفقیت های چشم گیری بودیم و مورد توجه کشورهای دیگر از جمله کوبا قرار گرفت و توانست  به عنوان یک راهکار و یک راهبرد اجرایی و عملیاتی رقم بزند. ما میراث دار این فرهنگ غنی هستیم که از گذشته ها و از عزیزان بزرگوار برایمان بجا مانده است و الحمدالله برای جوانان ما ، بخصوص جوانهایی که در تشکل های جهادی حضور دارند به خوبی این نگرش و بینش ، جا افتاده است .

ان شاالله  ما هم بتوانیم در سطوح مختلف سیستم های اداری این را نهادینه ، تقویت و حمایت کنیم و تا فکر و بینش مسئولین در این حوزه ها جهادی نشود تحقق آن مشکل می باشد .( برگرفته از نشریه پل)

 

 

تعداد مشاهده خبر207 بار
تصاویر مرتبط


مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
شماره تلفن
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
وزارت جهاد کشاورزی
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal