شهریورماه وعملیات رزمندگان کشورمان در هشت دفاع مقدس
1398/02/09

بسمه تعالی

شهریورماه وعملیات رزمندگان کشورمان در هشت دفاع مقدس                             نویسنده: عبداله فاتحی        

شهریورماه آخرین ماه ازفصل تابستان درکوران گرمای سرزمین جنوب ومرزهای غربی کشورمان  دوران دفاع مقدس شاهد وقایع مهمی بود، باوجودآنکه درشهریورماه از نظر تعدادعملیات نسبت به سایر ماهها درسالهای دفاع مقدس تعداد عملیات کمتری انجام پذیرفته ولیکن روزهای سرنوشت سازی در شهریورماه های جنگ تحمیلی رقم خورده است که میتوان به زمینه سازی عملیات پیروز رزمندگان کشورمان در اولین روزهای مهرماه سال 1360 ( 60/07/05 ) برای شکستن محاصره شهرآبادان درعملیات ثامن الائمه اشاره نمود، اکنون برای یادآوری و پاسداشت دلاوریها و رشادتهای رزمندگان غیور کشورمان در عملیات هایی که در شهریور ماه سالهای دفاع مقدس انجام پذیرفته، مشخصات و خلاصه ای از آن عملیاتها را به شرح زیر بیان میکنیم

1-عملیات حسین بن علی ( ع) تاریخ عملیات 61/06/26 رمز عملیات یا جوادالائمه (ع) اهداف عملیات انهدام نیروهای دشمن در منطقه میمک

2-عملیات کربلای 3 تاریخ عملیات 65/06/09 رمز عملیات حسب ناالله و نعم الوکیل اهداف عملیات تصرف و انهدام اسکله های جاسوسی عراق در خلیج فارس بنام اسکله البکر واسکله الامیه

3-عملیات فتح 10 رمز عملیات یااباعبدالله الحسین (ع) اهداف عملیات انهدام توان نظامی دشمن در شمال اربیل عراق

4- عملیات جبهه طراح تاریخ عملیات 60/06/15 جبهه جنوبی رودخانه کرخه

5-عملیات قادر تاریخ عملیات 64/06/18 منطقه غرب پیرانشهر ناحیه کلاشین وکلازرده عراق

 

خلاصه عملیات حسین بن علی (ع)

در این عملیات محدود که با رمز «یا جواد الائمه ادرکنی» آغاز شده بود، دشمن در اضطراب فرو رفت و بیم حمله دوباره را در خود احساس کرد                                                                                                                                                                              .

** وضعیت جغرافیایی میمک

ارتفاعات میمک بدلیل برخورداری از موقعیت مناسب جزو اولین مناطقی بود که مورد هجوم و اشغال نیروهای ارتش عراق قرار گرفت.

ارتفاع لوبیایی شکل «میمک» درغرب استان ایلام واقع شده و به دلیل نزدیکی اش با مرز ایران و عراق، یکی از نقاط سوق الجیشی و با اهمیت نظامی به شمار می رود. این ارتفاعات از دید و تیر رس خوبی برخوردار است و تسلط قابل توجهی بر بخش وسیعی از خاک عراق و مناطق مرزی دارد.

منطقه میمک، از مناطق گرمسیری استان ایلام است و چندان درختی در آنجا نمی روید. پوشش گیاهی آن را علف، بوته های گون، درختچه هایی با نام محلی خلف، وایم، خوشک، شور و غیر آن تشکیل می دهند و یکی از مکان های مهم برای قشلاق دامداران محسوب می شود.

میمک دارای شیارها و پستی و بلندهای گوناگون بوده و خاک برخی مناطق آن رسی و یا رملی است.

تنگه استراتژیک «بینا» در شمال غرب و در بین ارتفاع بسیار مهم «چکر» واقع شده است. طول این تنگه بیش از 5 کیلومتر به موازات تنگه «بینا» و در غرب آن واقع شده است و جاده مواصلاتی حلاله- گنجوان از این تنگه می گذرد

.


**
اشغال میمک
اوایل شهریورماه 1359 تجمع انبوه نظامیان عراق، نوع آرایش و صف آرایی آنان در مقابل بخش شمالی و میانی استان ایلام، حکایت از هجوم گسترده به این استان داشت. دوازده روز قبل از آغاز رسمی جنگ تحمیلی، در تاریخ 19 شهریور1359 نیروهای بعثی عراق وارد استان ایلام شدند و به منطقه میمک حمله کردند.
آنها ابتدا پاسگاه مرزی «حلاله» و«نی خزر» را که از میمک محافظت می کردند به اشغال درآورده، اما برای تصرف ارتفاعات میمک با مقاومت نیروهای ایرانی مستقر در منطقه یک هفته معطل شدند
پس از تصرف میمک و پاسگاه های حومه مهران و دهلران، وزیر دفاع وقت صدام به طور رسمی اعلام کرد: نیروهای مسلح عراق به مرزهای بین المللی رسیده اند و اختلافات ارضی خود را با ایران عملاً حل کردند.
با اشغال این منطقه، معبر وصولی «صالح آباد - سرنی» به طرف خط مرزی مورد تهدید نیروهای عراقی قرار گرفت و در نتیجه محور ایلام، صالح آباد و مهران به طور جدی نا امن شد.
بلافاصله پس از آگاهی از اشغال، میمک لشکر 81 زرهی ارتش از جمله هوانیروز ارتش عشایر انقلابی و دلاور منطقه - سپاه و بسیج درمناطق مختلفی از این جبهه مستقر شدند و آرایش خطوط را برای حمله به ارتش عراق کامل کردند.
روز 19 دی ماه سال 59 بود که در عملیاتی بزرگ ارتفاعات استراتژیک میمک آزاد شد.

**
شهادت سرلشکر خلبان احمد کشوری
آنچه نام هوانیروز را برای همیشه با منطقه میمک همراه ساخت، شهادت سرلشکرخلبان احمد کشوری بود. او که پس از پیروزی انقلاب و در غائله کردستان، همراه با شهید علی اکبر شیرودی حماسه آفرید و با آغاز جنگ تحمیلی نامی آشنا برای آسمان های مرزی کشور بود، بالاخره در روز پانزدهم آذر 1359 از منطقه میمک به آسمان پرواز کرد.
ش‍‍ه‍ی‍د س‍رل‍ش‍ک‍ر خ‍ل‍ب‍‍ان‌ ‌اح‍م‍د ک‍شور‌ی‌ درح‍‍ال‍‍ی‌ ک‍ه‌ ‌از ی‍ک‌ م‍‍ام‍وری‍ت‌ ب‍س‍ی‍‍ار م‍ش‍ک‍ل، ‌ام‍‍ا پ‍ی‍روز ب‍‍ازمی‌گ‍ش‍ت، در ‌ای‍لام‌ (م‍ن‍طق‍ه‌ م‍ی‍م‍ک‌ - دره‌ ‌ب‍ی‍ن‍‍ا) م‍ورد ح‍م‍ل‍ه‌ م‍زدور‌ان‌ ب‍‍ع‍ث‍‍ی‌ ق‍ر‌ار گ‍رف‍ت‌ و در ح‍‍ال‍‍ی‌ ک‍ه‌ ‌بالگردش‌ در ‌اث‍ر ‌اص‍‍اب‍ت‌ ر‌اک‍ت‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ دو ف‍رون‍د م‍ی‍گ‌ ‌ع‍ر‌اق‍‍ی‌ ب‍ه‌ ش‍دت‌ م‍‍ی‌ س‍وخ‍ت‌، ‌آن‌ ر‌ا ت‍‍ا م‍و‌اض‍‍ع‌ خ‍ود‌ی‌ ‌ه‍د‌ای‍ت‌ ک‍رد و ‌آن‌ گ‍‍اه‌ در خ‍‍اک‌ وطن‌ س‍ق‍وط ک‍رد و ب‍ه‌ ‌آرزو‌ی‌ دی‍ری‍ن‍ه‌ ‌اش‌ رس‍ی‍د و ش‍رب‍ت‌ ش‍‍ه‍‍ادت‌ ر‌ا م‍رد‌ان‍ه‌ س‍رک‍ش‍ی‍د.
پ‍ی‍ک‍ر پ‍‍اک‌ ‌او ر‌ا ب‍ه‌ ت‍‍ه‍ر‌ان‌ ‌ان‍ت‍ق‍‍ال‌ د‌ادن‍د و در م‍ز‌ار ش‍‍ه‍ی‍د‌ان‌ (ب‍‍ه‍ش‍ت‌ ز‌ه‍ر‌ا)، م‍ی‍‍ع‍‍ادگ‍‍اه‌ ‌ع‍‍اش‍ق‍‍ان‌ ‌ال‍ل‍ه، ب‍ه‌ خ‍‍اک‌ س‍پ‍ردند.
ش‍‍ه‍ی‍د س‍رل‍ش‍گ‍ر خ‍ل‍ب‍‍ان‌ ‌اح‍م‍د ک‍ش‍ور‌ی به دل‍ی‍ل‌ دلاور‌ی‌‌‌ه‍‍ای‍ش‌ ب‍ه‌ ‌ع‍ق‍‍اب‌ ت‍ی‍ز پ‍رو‌از ج‍ب‍‍ه‍ه‌‌ه‍‍ا‌ی‌ ج‍ن‍گ شهرت داشت

 

نقش وعملکرد پشتیبانی و مهندسی رزمی جهاد درعملیات جبهه طراح

************

نام عملیات : جبهه طراح

تاریخ عملیات : 60/06/15

* منطقه عملیاتی :

- طراح (جبهه جنوبی رودخانه کرخه)

نقش پشتیبانی و مهندسی رزمی جهاد سازندگی در عملیات

      جهادگران جهاد سازندگی در مراحل قبل و حین عملیات، با انجام اقدامات مهندسی، زمینه‏ های انجام عملیات و پیروزی سپاهیان اسلام را فراهم نمودند.

   جهادگران قبل از آغاز عملیات، اقدام به احداث جاده بسیار ضروری تحت عنوان «جاده طراح» که از ابتدای سوسنگرد آغاز و بطرف منطقه «طراح» امتداد داشت، نمودند.

   در این عملیات نیروهای مهندسی رزمی جهاد با شناسایی و ارزیابی موقعیت دشمن و تعیین محل و مسیریابی خاکریزها و احداث جاده‏ های تدارکاتی مواصلاتی و ... موفقیتهای چشمگیری بدست آورد.

   همچنین در عملیات جبهه طراح جهاد با استفاده از ماشین آلات مهندسی رزمی در بازگشایی مسیرعبور رزمندگان از مین نیز اقدام نمودند. زیرا همزمان با آغاز عملیات، نیروهای رزمی عمل‏ کننده، با «میدان مین» برخورد کردند و به دلیل نداشتن فرصت کافی و عدم دسترسی به تجهیزات لازم جهت خنثی سازی و جمع آوری مین‏های منطقه، رزمندگان اسلام با مشکلات زیادی مواجه شدند، به منظور حل این مشکل مهم، سردار رشید اسلام جهادگر شهید مهندس «محمد طرحچی» با بکارگیری دستگاه مهندسی و با تیغه بلدوزر توانست بخشی از میدان مین را پاکسازی نموده و معبر امنی جهت پیشروی رزمندگان ایجاد نماید.

 

شرح عملیات قادر


عملیات قادر در پنجمین سال دفاع مقدس و در اقصی نقطه شمال کردستان عراق با طراحی شهید حسن آبشناسان با فرمانده وقت قرارگاه مشترک حمزه سید الشهداء (ع) و فرماندهی شهید علی صیاد شیرازی به مورد اجرا گذاشته شد. در نتیجه این عملیات ارتفاعات حصار دوست، بربزین روست، کارگزین، لولان، گردشوان و باشکین تا عمق 35 کیلومتری خاک عراق و مناطق وسیعی از سیدکان، دیانا به تصرف رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد.
پس از اجرای عملیات های ثامن الائمه (ع) بیت المقدس، فتح المبین و مسلم بن عقیل، آثار موفقیت نیروهای ایران در آزادسازی سرزمین های اشغالی جنوب و پیشروی در عمق خاک عراق و اضمحلال ارتش متجاوز بعثی برای قدرت های استکباری به طور کامل آشکار شد. در همان زمان قدرت های شرق و غرب و منطقه ای مدافع صدام که آسیب پذیری منافع خود را در خطر یافتند، سیل کمک های بی دریغ اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و تبلیغاتی خود را به طور همه جانبه متوجه رژیم عراق کردند. آن قدرت ها از طرف دیگر دولت جمهوری اسلامی ایران را با محاصره کامل اقتصادی و نظامی مواجه ساختند. در نتیجه این پشتیبانی های همه جانبه عملیات نیروهای اسلام کمتر به نتایج از پیش طرح ریزی شده منتهی می شود.
در عملیات بدر که در تاریخ 63/12/19 در منطقه هور الهویزه به مورد اجرا گذاشته شد، رزمندگان اسلام با ایثار و فداکاری و طی یک نبرد سنگین، موفق شدند از رود دجله عبور کنند و در جاده بغداد- بصره مستقر شوند. ولی در نتیجه به کارگیری انواع سلاح های شیمیایی و میکربی در سطحی بسیار وسیع توسط دشمن بعثی و در مقابل چشمان دولت های مدعی دفاع از تحریم سلاح کشتار جمعی و مدعی دفاع از حقوق بشر، این عملیات به نتیجه مطلوب نرسید. به دنبال این وضعیت جدید و به منظور حفظ موقعیت آفندی و جلوگیری از بروز سستی در روحیه یگان های رزمی، انجام یک عملیات گسترده در ذهن فرماندهان نیروهای مسلح اجتناب ناپذیر به نظر رسید. بر این اساس تنها منطقه ای که با توجه به وضعیت جغرافیایی از قبل شناسایی شده می توانست عملیات گسترده در آن انجام گیرد، منطقه عملیاتی سیدکان در اقصی نقطه شمال عراق بود که در صورت موفقیت، اهداف قابل توجهی تأمین می شد. به همین منظور برنامه ریزی برای اجرای عملیات قادر در منطقه شمال غرب کشور در دستور کار فرماندهان نظامی دفاع مقدس قرار گرفت و در این زمینه اقدامات لجستیکی و تدارکاتی آغاز گردید.
با این وصف عملیات قادر در دو مرحله جداگانه انجام گرفت. در مرحله اول عملیات ساعت 30: 22 مورخ 64/04/23 با هدایت و کنترل قرارگاه مشترک ارتش و سپاه پاسداران «قرارگاه حمزه سید الشهداء (ع)» و فرماندهی شهید علی صیاد شیرازی فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش با کلمه رمز «یا صاحب الزمان (عج)» در منطقه عمومی سیدکان در 35 کیلومتری عمق خاک عراق آغاز شد و پس از دستیابی به اهداف محدود روز هشتم مرداد به پایان رسید.
مرحله دوم عملیات قادر پس از آمادگی لازم و اعزام نیروهای تقویتی و تکمیل عملیات شناسایی و با استفاده از تجربیات به دست آمده از مرحله اول، ساعت 30 دقیقه بامداد روز 64/06/18 با کلمه رمز «یا صاحب الزمان (عج)» در سطحی وسیع تر به مورد اجرا گذاشته شد. قرارگاه حمزه سید الشهداء (ع) مستقر در شمال غرب کشور در برنامه ریزی مرحله دوم ترکیب یگان های عمل کننده ارتش و سپاه پاسداران در قالب شش قرارگاه فرعی به نامهای «حمزه یک» تا «حمزه شش» و در چند محور پشتیبانی هوانیروز و نیروی هوایی تقسیم بندی کرد. در این مرحله از عملیات با توجه به اینکه در منطقه کوهستانی صعب العبور انجام شد، یگان های هوانیروز در طول چهار روز حمله نقش اساسی را در پشتیبانی از نیروهای عمل کننده به عهده داشتند. به گونه ای که تک قرارگاه فرعی حمزه چهار به طور کامل از طریق هوابرد به منطقه دشمن انجام گرفت. در این عملیات ارتفاعات حصار دوست، بربزین روست، کارگزین، لولان، گردشوان و باشکین تا عمق 35 کیلومتری خاک عراق و مناطق وسیعی از سیدکان، دیانا به تصرف رزمندگان ایران در آمد. ضمن اینکه بیش از ده ها شهر و روستا در تیرس رزمندگان ایران اسلامی قرار گرفت. در نتیجه این عملیات دو هزار سرباز دشمن کشته و سه هزار تن دیگر شدند و 30 تن به اسارت درآمدند. ضمن اینکه شش فروند جنگنده و سه بالگرد سرنگون شدند. افزون بر آن 22 دستگاه تانک و 274 خودروی سبک و سنگین و 25 عراده توپ منهدم گردید.

 

نقش وعملکرد پشتیبانی و مهندسی رزمی جنگ جهاد در عملیات قادر

************

نام عملیات : قادر

تاریخ عملیات : 64/06/18

* محور عملیات :

- غرب پیرانشهر در ناحیه کلاشین (در داخل خاک عراق) - کلازرده

* مناطق آزاد شده :

   طی این عملیات ارتفاعات سرسبزستان، بیرکیم، حصاردوست، سرسپندار، کلازرده و بربرزین دوست که جمعاً 450 کیلومتر مربع بود آزاد شد.

عملکرد پشتیبانی و مهندسی رزمی جنگ جهاد سازندگی در عملیات

1- احداث 26 مورد پل کارگودین و جاده پد هلیکوپتر

2- احداث 25 مورد پل آرمیکو، 40 مورد پل لوله ‏ای در محور مکتب به دراو، 35 مورد پل در جاده حصاردوست و جاده هارکوت، 28 مورد پل لوله‏ ای در محور لولان، مکتب، گرداشون و سرسپندار.

3- احداث و تعمیر 9,508 کیلومتر جاده

4- احداث 6 سایت موشکی با تأسیسات لازم

5- احداث 94 سنگر اجتماعی از نوع سوله‏ای

6- احداث 3 واحد بیمارستان صحرایی

7- احداث 59 مورد موضع توپخانه

8- احداث 18 باند هلیکوپتر

9- احداث 571 مورد سنگر ماشین و مهمات

10- احداث چهار مورد قرارگاه عملیاتی

11- احداث حمام صحرایی و توزیع حمام تک دوشه پیش ساخته

12- احداث 866 مورد سنگر اجتماعی و 676 مورد سنگر انفرادی.

 

 

پل قادر (پل­های فلزی با مقطع متغیر)

(این پل اولین بار در منطقه‌ی عملیاتی قادر در شمال غرب کشور توسط قرارگاه مهندسی رزمی حمزه سید الشهداء جهاد احداث گردید و توانست مشکل عبور رزمندگان اسلام را بر طرف نماید. طراحی این پل فلزی توسط مهندسین جهاد به شیوه‌ای بود که با مقطع آن برای عرض دره‌ها و رودخانه‌های مختلف قابل تغییر و احداث بود. پل فلزی قادر از کارهای موفق مهندسی رزمی جهاد در شمال غرب کشورمان محسوب می‌شود.

این پل در مناطق کوهستانی و صعب العبور شمال غرب کشور احداث گردید و به خاطر عدم نیاز به جوشکاری و امکان نصب سریع و ساده‌‌ی آن از اهمیت فراوانی برخوردار بود و نظیر آن در دیگر مناطق کوهستانی نیز احداث گردید). (جهاد پیشتاز سازندگی)

عملیات قادر شمالغرب

- احداث 26 پل لوله­ای با دهانه­ های مختلف در محور کارگودین و جاده پد هلیکوپتر توسط استان سمنان

- احداث 25 دهانه پل آرمیکو و 20 مورد پل لوله­ای با دهانه 40 سانتی متری توسط جهاد شهرستان دامغان

- احداث 4 مورد پل با دهانه­ های مختلف در محور مکتب به در او توسط جهاد استان فارس

- احداث 35 مورد پل با دهانه­ های مختلف در جاده حصار دوست و جاده هارکوت توسط جهاد استان خراسان

- احداث 28 مورد پل لوله­ای با دهانه ­های مختلف در محور لولان ، مکتب ، گرداشون و سرسپندار توسط استان آذربایجان شرقی.» (جزوه پل و پلسازی (اسناد)، ثبت وقایع جنگ)

، خرداد ماه 1374، ص 14).

تعداد مشاهده خبر590 بار
تصاویر مرتبط


مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
شماره تلفن
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
وزارت جهاد کشاورزی
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal